ORDA BİR YER VAR UZAKTA…
Bir Anadolu türküsüdür
bilirsiniz… Yanık yanık söylenir.
Anadolu kokar. Ardıç, meşe, çam kokar. Yüreğinizi söker götürür. Ahmet
Kutsi Tecer’in yüreğinden dökülmüş önceleri. Sonra benimsemiş Anadolu insanı…
Türkü olmuş. Köy türküsü. Köyü olanlar, köyde yaşayanlar bir başka benimsemiş o
türküyü…
Her yürek her türküyü her
yerde çağrıştırmaz. Bir sebep olacak. Sizi oralara götüren bir benzerlikler
olacak. Biraz da yüreğiniz sızlayacak. İşte o zaman anlayacaksınız türkünün
anlamını.
Ilgaz dağlarını görmeden anlamazdım;
“Ilgaz Anadolu’nun
Sen yüce bir dağısın.
Baharda yeryüzünde
Bu cennetin bağısın.
Yalçın kayalıkların
Göklere yükseliyor
Senin dumanlı başın
Bulutları deliyor”
Sonra gittim Ilgaz’a…
Kalem gibi göğe yükselen ağaçları görünce şairliğimden utandım. Ne güzel demiş
şair “Ilgaz Anadolu’nun Sen yüce bir dağısın.”
O dağ Ilgaz’dı. Bu defa
yolum başka bir dağa düştü. Toroslarda bir yer işte. Bildiğim yeri bir daha
bilmek istedim. Gördüğüm yeri bir daha görmek. Bu defa gözlerim belki başka
bakar. Her baktığında ayrı görmek ne güzel…
Günlerdir kafamı meşgul
ediyor. Gitsem mi gitmesem mi? Giderim dilim durmaz. Gitmem yüreğim bırakmaz.
Dostlar da gel demiş, gidelim demiş. Gidilmez mi?
Bindik eski model bir
arabaya, düştük yollara. Doğru ya,
dağlara gideceğiz. Sevgili Hasan Ay şoförümüz. Ulviye Ay yazarımız. Ben, işte
bana da gezer dersek yeridir. Ver elini dağlar, dereler, yeşil vadiler, Göksu Irmağı
ve susuz topraklar.
Bir şiir yazmıştım Anadolu Toprakları
diye. Detaya ne gerek var, şiirde anlatmıştım zaten bazı detayları. Bakın neler
demiştim.
Tezek kokuyordu Anadolu toprakları
Ter kokuyordu emek
Bunca alın teri
Bir lokma ekmek.
O da aslanın ağzında
Almak için aslan olmak gerek.
Hasret kokuyordu Anadolu toprakları
Yamaçlar kıraç
Dizilmişti yol kenarlarına çocuklar
Ekmeğe muhtaç
Su istiyordu boz renkli topraklar
Bakraç bakraç
Boynu bükük Fadime Nine
Mahcup bir eda ile
Sesleniyordu yığınlara;
“Bir yudum derman, bir parça ilaç”
Toz kokuyordu Anadolu toprakları
Kıvrım kıvrım
Öbek öbek yükseliyordu tepeler
Bir yeşil dala hasret
Açmış avuçlarını Hasan Emmi
Rahmet istiyordu rahmet
Çam kokuyordu Anadolu toprakları
Yeşilin en güzeli ilmik ilmik işlenmişti
Bir gelin oyasına
Desen desen halılar mazi doluydu
Oyulmuş kayalar, tırnakla kazınmıştı
Anadolu da tarih kanla yazılmıştı.
Baygın bakıyordu hörgüçlü develer
Semerli eşekleri güneş yakıyordu
Bir yanda yağmura hasret topraklar
Bir yanda ırmaklar delice akıyordu
Bir garip kervan geçti zaman tünelinden
Bir güneş bekliyordu.
İçimiz kan ağlasa da ;
Dosta- düşmana karşı
Yanaklarımız gülümsüyordu
Bir gül açarken gönül bahçelerinde
Bir nesil ölüyordu.
Bir de bereketli topraklar;
Memleket türküleri söylüyordu.
İşte o memleket türkülerinden bir
tanesi uzaklarda olan bir köyümüzü anlatıyordu.
“Orda bir köy var, uzakta
O köy bizim köyümüzdür.
Gezmesek de, tozmasak da
O köy bizim köyümüzdür.
Orda bir ev var, uzakta
O ev bizim evimizdir.
Yatmasak da, kalkmasak da
O ev bizim evimizdir.
Orda bir ses var, uzakta
O ses bizim sesimizdir.
Duymasak da, tınmasak da
O ses bizim sesimizdir.
Orda bir dağ var, uzakta
O dağ bizim dağımızdır.
İnmesek de, çıkmasak da
O dağ bizim dağımızdır.
Orda bir yol var, uzakta
O yol bizim yolumuzdur.
Dönmesek de, varmasak da
O yol bizim yolumuzdur.”
O yolda gidiyoruz. Kıvrım
kıvrım. Toz olmaktan kurtulmuştuk artık. Grup yoluydu. Asfalta dönüşmüştü.
Gerçi kışın asfalttan eser kalmaz ama olsun, şimdi her an mıcırlar bizi
savurur, aracımız yoldan çıkar kaygısı yaşasak da yolumuz asfalttı. Yapılmasına
sebep olanlara dua ettik.
Saimbeyli çok gerilerde
kalmıştı. Geldiğimiz yer Değirmenciuşağı Köyü’ydü. Köye yaklaştığımızda
yazarımız Ulviye Hanım eşi Hasan Bey’den rica etti.
“Durur musun, hocama evi
gösterelim.”
Durduk bir yarmanın
sırtında… Ulviye Hanım bir gün öce yürüyerek gittiği karşı dağın eteklerindeki
bir evi bana gösteriyor.
“Hocam, işte Hatice Hanım’ın
evi karşıda sağ tarafta görünen ev. Bir saat yürüdük belki eve ulaşmak için.
Yol yok… Patika bir yol. Yanımızda kızım Ece’de olunca yol uzadı. Allah yardım
etsin orda yaşayana!”
Evet, Allah yardım etsin
orda yaşayana!
Sığındığımız tek güç, hep
ona sığınırız sıkıştıkça. Yine sığındık sana Yüce Rabbim… Oysa sen bizi
yaratırken “Eşrefi mahlûkat” olarak yaratmıştın. Yaratılanların en üstünü, af
et bizi… Yol götüremediğimiz evlerin kaygısını çekmeyiz. Bir bahaneye sığınırız
işte. Ya orman geçit vermedi deriz, ya dozer gelmedi. Hiç bir şey bulamazsak
“Gelip kimse bir şey demedi ki…” Hep birileri gelip kapımızda ağlasın diye
bekler dururuz. Gücümüz artacak belki de başkaları gelince…
“Evet” diyorum Ulviye’ye…
“Ben oraları biliyorum. 1976 yılında oraya yürüyerek gitmiştim. Aradan yıllar
geçmiş. Demek hala yol gidememiş.
Dalıyorum giden yıllara…
Dile kolay, 33 yıl. Her yıl on metre yapılsaydı? Boş ver… “Yapılsaydı?” olmuyor
işte. Yapılmıyor işte! Yapılmaz da…
Biniyoruz tekrar
arabamıza, köyün içerisinden geçerek tırmanıyoruz dağlara… Gittiğimiz yer yine
aynı köyün bir başka mahallesi. Mahalle köye 7 km uzaklıkta. Dağın tepesine
tırmanırken sağda başıboş akan bir çeşmeden avuçlarımızla kana kana suyumuzu
içiyoruz. Belki de akarken gördüğümüz son çeşme..
Bir düzlüğe çıkıyoruz.
Asfalt yolumuz bitiyor. Tozlu, taşlı ve hayatın farklı bir sayfasını gösterten
ve ardıç ağaçlarının arasında otlayan;
eşekler, atlar, koyunlar, keçiler, inekler, tavuklar ve yaban hayat bize bağrını
açıyor.
Atının üzerine yüklediği
su bidonları ile evinin su ihtiyacını gidermeye çalışan kadın güneş yanığı
gözleri ile bizleri izliyor. Uzaktan fotoğrafını çekiyorum.
O
gerilerde, arkamızdan bize baka kalırken
biz gitmek istediğimiz eve doğru yol alıyoruz. Bir yere vardığımızda
Hasan arabayı sağa, tarlanın içerine çekiyor. Ekin biçilmiş, kısa ve kuru
sapların üzerlerine iniyoruz.
Yolun
diğer tarafında ardıç ağaçlarının
arasına yapılmış evi gösteriyorlar. Buna benzer evlere eskiden “huğ”
derdi babalarımız. Ev yerine “dam” da
derlerdi. Ben, “ dam ya da huğ” desem kim anlar ki. Ev diyelim gitsin. Ardıç
ağaçlarının duldasına, ardıç ağaçlarından yapılmış eve doğru yaklaştığımızı
fark eden ev sahibi Hatice Bacı hızlı adımlarla bizleri karşılamay geliror.
Yanımızda götürdüğümüz üç-beş poşeti elimizden alıyor. Anadolu kadınının bütün güzel özellkilerini
taşıyan misafirperverliği ile bizi evine buyur ediyor. Elimdeki fotoğraf
makinesi ile onun her davranışını fotoğraflamaya çalışıyorum.
Evin
önünde düzenlenmiş oturma yerine serilmiş çulun üzerine minderler
yerleştiriyor. Arkamızı yaslayacak yastıkları da getirdikten sonra önce ben
oturuyorum. Elimdeki fotoğraf makinemi Ulviye Hanım’a veriyorum.
“Çek
bakalım bir fotoğrafımı. Bu gün köy ağası ben olayım.”
Köy
ağası gibi kurulduğum yer minderinde fotoğrafım çekiliyor. Ben de bir fotoğraf
çekimi kadar da olsa ağalığın keyfini çıkartıyorum.
Evin
hanımı Hatice Bacı gelen misafirlerini rahat ettirmek adına perme perişan
oluyor. Onun rahat olmasını sağlamak için elimden geldiği kadar doğal olmaya
çalışıyorum. Arada bir şakalar yaptığım anlarda oluyor. Birlikte gittiğim
arkadaşlarım da aynı şeklide doğal davranıyorlar. Hatta Hasan köye giderken
Adana yöresinin meşhur kara şalvarını giymeyi bile ihmal etmemiş. Elinde tek
saçma bir tüfek kuru bir ağacın üzerine diktiği teneke parçasına atışlar bile
yapıyor.
Ulviye Hanım
ev sahibi gibi davranmak için elinden geleni yapıyor. Ama buna rağmen Hatice Bacı
birşeyler eksik olur endişesini yaşıyor. İkide bir;
“Burada
hayat böyle hocam, bir kusurumuz olursa özür dilerim,” demeyi de ihmal etmiyor.
Önünde
serili kıl çul üzerindeki minderde oturduğum yerden kalkıyorum. Hanımları
başbaşa bırakmak istiyorum. Onlar dışarıda sohbet ediyorlar. Hava sıcak olmasa
tarlalara gideceğim. Sıcağa bir türlü dayanamayan başımı , koyunların koyu
gölgelere kafalarını sokması gibi ben de tavanı ardıç ağaçlarından yapımış ve
içerisi çok serin olan tek odalı eve başımı sokuyorum.
İçerisi
oldukça serin. Yerde serili yine kıl çullar. Üzerine atılmış yer minderleri.
Üst üste yığılmış yataklar. Buğday çuvalları. Çuvallarda esmer buğdaylar.
Tavana asılmış; orak, tırpan, ellik, tüfek… giriş kapısının arkasına yapılmış
kaplıkta birkaç tane tabak. Bir köşede yiyecekler… yüksekçe bir yere yerleştirilmiş termos…
Gözlerimle
evin içerisini izliyorum. Burası bir yayla evi. Hayvancılıkla uğraşan, yaylada
2-3 ay kalan bütün köylülerin kaldığı evlerin üç aşağı, beş yukarı böyle
olduklarını biliyorum
Hanımların
sohbetleri kulaklarııma kadar gelirken onları rahatsız etmemek adına yer
minderin üzerine uzanıyorum.
Gözlerime
bir ağırlık çöküyor. İçimden de kısa bir kestirmek. Ancak ister istemez Hatice
Bacı ile Ulviye Hanım’ın konuşmalarını duyuyorum. Hasan sağa sola tek saçma
atışı yaparak kendi halinde kalmayı tercih etse de benim kulağım hanımlarda.
Çünkü bizim buraya geliş sebebimiz ev Sahibi Hatice Bacı’nın söylediği ağıtları
dinleyip notlar almak. O bir yürek kadını. İçinden ne gelirse onu şiire
dönüştürüyor. Ulviye Hanım da onun hayat hikayesini dinleyip belki ileride
yazacağı bir kitabın kahramanı yapmayı düşünüyor.
Hatice Bacı’nın
hayat hikayesini dinliyor. Notlar alıyor. Ona ağıtlar söyletiyor. Resimler
çekiyor, ses kayıtları yapıyor. Ancak yörede kullanılan kelimeler ile konuşan
Hatice Bacı’nın kullandığı kelimeleri anlamakta zorluklar çekiyor. İşte o anda
kelimelerin ne anlama geldiklerini açıklamak zorunda hissediyorum kendimi.
Uykumu başka zamana ertliyor ve ben içeriden dışarıda sohbet eden hanımlara
kelimelerin anlamalarını açıklıyorum. Bazan kelimeleri açıklamak için dışarıya
çıkıyorum.
Ev
sahibi bir yandan ağıtlarını ve hayat hikayesini anlatırken diğer taraftan
ardıç odunlarını kucağına alarak evin ön tarafında köşe bir yere yapılmış olan
ocaklığkta ateş yakıyor. Yanan ateşin üzerine sacayağını yerleştiriyor. Üzerine
eski bir ekmek sacı ve onunda üzerine mavi renkli çaydanlığını koyuyor. Bir taraftan
çay demleniyor. Ulviye Hanım söylenenleri not alırken, Hatice Bacı vakit
kaybettmeden evin içerine bir sofra hazırlıyor. Bizim “acelesi yok, aç değiliz”
demelerimize aldırış etmeden sofrayı kuruyor.
Evinde
yetiştirdiği tavukların yumurtladıkları taze yumurtaları, kendi koyunlarından
elde ettiği tere yağda pişiriyor. O yumurtaları pişiriken soruyorum;
“O
yaptığın yemeğin adı ne?”
“Yağda
yumurta!”
“Onun
başka bir adı olması lazım, anan bu şekilde pişirdiği yumurtaya ne derdi.”
“Haaa,
evet” diyor Hatice Bacı; “bu mıkla”
“Hah”
diyorum ben. “Bunun yöredeki adı mıkla… yani avrupalılar omlet dediği ve sıcak
yağa kırılarak pişirilen yumurtanın adı bizde mıkladır.”
Ulviye
Hanım, “ben hiç duymadım” diyor.
“Bir
kelime öğrendin kaydet Ulviye!”
Kelimeler
kelimeleri takip ediyor. Ulviye Hanım bir çok yeni kelimeyi not defterine kaydediyor.
Yer
sofrasında yemeğimizi yemeye başlıyoruz. Menümüzde ardıç alevinde demlenmiş
çayımız, tere yağ ile pişmiş yumurtamız, koyun sütünden yapılmış peynirimiz,
geçen yıldan kalmış pekmezimiz, doğranmış
yayla dometesi, kuru soğan, ekmek sacında pişirilmiş bazlama ekmeğimiz
ve fakir hanede zengin bir huzur ile yemeğimizi yiyoruz.
Hanımlar
yemekten sonra sofrayı kaldırıyorlar. Biz erkekler içeride oturup kendi
halimizde sohbet ederken bir ara Hatice Bacı eve giriyor. Mutfak olarak
kullandığı yerden birşeyler alıyor ve tam kapıdan çıkacağı zaman;
“Anammm,
bulaşıkları yıkıyor. Ben yıkardım bacım!” diyor.
“Ulviye
Hanım bulaşıkları mı yıkıyor?”
“Evet
hocam. Misafir bulaşık yıkar mı?”
Hasanla
birlikte bulaşık yıkayan Ulviye Hanım’ı görmek için dışarı çıkıyoruz.
Hasan.
“Elbette yıkar,” diyor.
Ben,
“Yıkar, yıkar da bu şekilde yıkayamaz,” diyorum.
Ulviye Hanım;
“Hocam
işte yıkıyorum. İsterseniz bir de fotoğrafımı çekin,” diyor.
“Bu
şekilde ben fotoğraf çekmem. Fotoğraf çekmem için sen de Hatice gibi şalvarını
giyeceksin, yazmanı bağlayacaksın, o zaman çekerim.”
Hatice Bacı
aceleden bir şalvar buluyor, bir de yazma… Ulviye Hanım onları giyiyor. Tam
bizim dağların kızlarına dönüyor ve altına da bir iskembe alarak oturduğu
yerden bulaşıkları yıkıyor. Ben de fotoğraflarını çekiyorum.
Ulviye
Hanım;
“Aşk
olsun Hocam. Ben İzmir’e gittim. Hava Hanım beni feribotla gezdirdi. Siz şalvar
giydirip, yazma da bağlatarak yerde bulaşık yıkattınız.”
“Sen hiç
merak etme Ulviye, feribota binmekte iş
mi yani, biz seni birazdan eşeğe bindiririz.”
Ardıcın
dibinde bağlı ve hazır vaziyette bulunan eşeği gösteriyorum.
Yaptığım
espiri anında telefonla İzmir de ikamet eden Hava Köseoğlu’na taşınıyor.
Evin
erkeği Hasan, bacanağı, baldızı ve iki kız çocukları geliyorlar. Sivas’ta görev
yapan bacanak ve öğretmen baldızını evin sahibi Hasan bizimle tanıştırıyor.
Tanıştırdığı kişiler İnternet üzerinden
beni tanıdıklarını söylüyor. Teşekkürlerini ve takdirlerini ifade eden
cümleleri sıcak bir sohpetin gelişmesine neden oluyor.
Sohpetin
güzelliği devam ediyor ama onların gitmesi gerkiyor. Yolcu ediyoruz. Biz bize
baş başa kalınca bu mahalleye Gala (Kale) mahallasi dendiğini, burada bir kale
bulunduğunu, eğer yakınlardaysa kaleyi görmek istediğimi söylüyorum. Aklıma bir
de memeleketimizin davulcusu rahmetli Hasan Süslü için iki kadının dörtlükler
söylediği, onların bu köyde yaşadıklarını bildiğim geliyor. Onların hayatta
olup olmadıklarını soruyorum.
Hatice
“Eşe Dezze yaşıyor. Hasan, hocamı Eşe Dezze’ye götürsene,” diyor.
Benimde
isteğim bu doğrultuda oluyor. Bizim gitmemiz iki hanımın daha rahat çalışmasını
sağlayacağını düşündüğümden bir an önce evden uzaklaşmak istiyorum. Çünkü bir yazar olarak çok iyi biliyorum ki
yalnız çalışmak ve konuya tamamen hakim olmak için müsait bir ortama ihitiyaç var.
Ben nasıl kalabalık içerisinde ve bir sürü gereksiz konuşmalar arasında
notlarımı alma zorluğu çekersem eminim ki yazar Ulviye Ay’da aynı sıkıntıyı
yaşayacaktır.
Bir süre
arabamızla yol aldıktan sonra Hasan’ın
Eşe Teyze’ye ait olduğunu söylediği evin önünde duruyoruz. Arabamızdan
indiğimiz evin penceresinden kırmızı yanaklı bir teyzenin bizlere baktığını
görüyorum. Hasan Eşe teyzenin pencereden baktığını söylüyor. Biz kapıya
yaklaştığımızda Eşe teyzenin çoktan kapıya çıktığını görüyoruz. Öyle sıcak kanlı
bir yaklaşımla bizi karşılıyor ki anlatılması mümkün değil. Kapının sağına
yapılmış divanda da yaşlı bir amca oturuyor.
“Selamünaleyküm”
diye selamımı veriyorum. Adam kısık sesle Eşe teyze yüksek sesle selamımı
alıyorlar. Eşe teyzenin kardeşi olduğunu öğrendiğim amca ile tokalaştıktan
sonra Eşe teyzeye dönüyorum.
“Kele
Eşe kele Eşe
Hasan
Süsülü ölmemiş mi?”
Diye iki
mısra okuyorum.
Eşe Teyze
benim candan ve samimi bir ses tonu ile okuduğum bu iki mısrayı dıyar duymaz,
“Vay
gadanı alayım senin” diyor.
Elini
öpmek istiyorum. O öptürmüyor ve boynuma sarılıyor. Sanki beni kırk yıldır
tanıyor. Oysa Eşe Teyze ile ilk defa karşılaşıyoruz. Elinden tutuyorum ve evin
içerisine giriyoruz.
İçeride
bir sedire Eşe Teyze ile ben diğer sedire; Eşe Teyze’nin kardeşi ve yol
arkadaşlarım iki Hasan oturuyorlar. Hiç vakit kaybetmeden, “de bakalım Eşe Teyze,
Hasan Süslü öldüğünde ne dedin?”
“Vay
gadanı alayım” diye söze başlıyor Eşe Teyze. Başlıyor anlatmaya, “Gadasını
aldığım. Aha burada oturuyordum. Kapıdan Hoca Ayşe girdi. Telaşlı bir şekilde,
dizlerine vurarak dedi ki;
““Kele
Eşe kele Eşe
Hasan
Süsülü ölmemiş mi?
Davul,
düdük, takım daire,
Hep
asılı kalmamış mı?”
“Bende
dedim ki,” diyor ama Eşe Teyze ne dediğini hatırlamıyor. Sonra birden aklına geliyor.
“Öldüyse
uğur ola
Getsin
bacım güle güle…
Genç
ömrünü feteyledi
Bir
kasnağa vura vura.
Vili
Hasan Ağam vili
Soluk
yetmez soluğuna
Azrail
mi girdi,
Düdüğünün
deliğine…
Vili
Hasan Ağam vili
Gözü
bulgur gibi kaynar
Düdüğü
gaydalı çalar,
Gızlar
gaydasına oynar.”
Eşe Teyze
devamını hatırlamıyor. “Vay gadanı alayım. Akıl mı kaldı bende? Gerisini
unutmuşum!”
“Eşe
teyze, bu vili ne demek?”
“Vay
gadanı alayım” diyor Eşe teyze. Elini zurna çalan zurnacılar gibi yapıyor. Ağzı
ile zurna sesi çıkarmak istecesine “vili vili” diye ses çıkartıyor.
Anlıyorum
ki Eşe Teyze “vili” derken zurnanın sesini çıkartmaya çalışıyor.
Bizler
Eşe Teyze’nin çok samimi ifadelerine gülüşürken bir adam daha geliyor. Gelen
adam doğru bana geliyor ve boynuma sarılıyor. Hal hatır sormak istiyorum. Ancak
benim sorduklarıma el kol isaşretleri ile cevap veriyor. Eşe Teyze gelen
kişinin kendisinin kayını olduğunu, sağır ve dilsiz olduğunu söylüyor.
Sağır ve
dilsiz adam ikide bir Eşe Teyze’den bize çay yapmasını istiyor. Fazla
vaktimizin olmadığını söylüyorum. Ayrılacağımız zaman Eşe Teyze evin diğer
odasına gidiyor dağlardan topladığı iki temet mantuvar çiçeğini bize ikram
ediyor.
“Bu ot
şifalıdır, çay gibi gaynat iç” diye de tevsiyelerde buluyor.
“Biliyorum
Eşe Teyze” diyorum. Aklıma Azerbaycan geliyor. Aynı bitikinin Azerbaycan’daki
adı solmaz çiçeği. Solmaz çiçeği Azerbaycan’da eczanelerde şifalı bitki diye
satılıyor. Hatta benim Azerbaycan’da midem bulanmıştı. Solmaz çiçeğinden çay
demlemişlerdi ve iyi olmuştum
Eşe Teyze’nin
evinin önünde yetiştirdiği bahçesinden ikişer erik kopararak köye adını veren
kaleyi görmeye gidiyoruz.
Kale,
Eşe Teyze’nin evine en fazla 200-250 metre uzaklıkta tepenin en yüksek yerinde…
Birkaç dakika yürüdükten sonra kaleye varıyoruz. Kaleye vardığımızda gerçekten
de kalenin bölgenin en yüksek yerine kurulduğunu fark ediyorum. Bu kale kimler
tarafından yaptırılmış bilmiyorum ama sadece dış duvarlarından bazı duvarların
kaldığı kalenin çok eski zamanlara ait olduğunu tahmin ediyorum.” Sert taşların
yontularak duvar yapıldığı kalede kim bilir hangi medeniyetler yaşadı. “diye
konuşsakda kale hakkında bir bilgiye sahip olmadan oradan ayrılıyoruz.
Gittiğimiz
yoldan tekrar dönmeye başladığımızda etrafı çitlerle çevrili bir evin avlusunda
iki kadının oturdukları yerden fasülye kırdıklarını görüyoruz. Selam verip
yanlarına geldiğimizde onların fotoğraflarını çekmek istiyorum. Genç olan beni
çekme derken yaşlı teyze “çek oğlum çek, çekte halimizi herkese göster” dedi.
“Halinde
ne var, teyzem?” diyor ve teyzemin yanına çöküyorum.
“Sen
televizyoncu musun?”
“Diyelim
ki öyle!”
“Söylediklerimi
hökümete de söyleyecek misin?”
“Sen
söyle dersen söylerim.”
“Söyle
oğlum, söyle.”
“Hadi de
bakalım ne dyeceksin?”
“Halımızı
görmüyon mu? Gerçi buna bin şükür de.”
“Halına
nolmuş anam? Bak ne güzel köyde elektirik var. Su var. Önünde baklanda var.”
“Su
var da, suyu yapamadılar. Suya depo yapmadan köye getirdiler. Depo olmayınca
yetmiyor. Herkes susuz kalıyor.”
“Suyun
deposu yok mu anam?”
“De
hadi, bilmiyor gibi beni söyletme.”
“Anam,
ben ne bileyim?”
“Sen
hökümet del misin? Bilmen mi?”
“Ben
hökümetim de güççük hökümetim. Su işlerine bakmıyom. Çocukları okutuyom.”
“Haaa
sen muallim misin?”
“He ya
muallimim.”
“Ama
çocukları eyi okut.”
“Olur
anam. Gelelim şu su meslesine.”
Teyzemiz
yanındaki kadına soruyor.
“Kaç yıl
oldu gız?”
Kadının
cevap vermesine fırsat vermeden sözlerine devam ediyor.
“Ne bileyim kaç yıl oldu? Oldu işte! Bize su
getirmek için bir müteahhit geldi. Köylüleri de çalıştırdı. Yalan yanlış bir su
getirdiler. Çalışanların da parasını ödemedi. Adam gaçtı getti.”
“Ama su
gelmiş.”
“Su
geldi de depo yapılmadı. Deponunda yapıldı diye parasını almış. Bizim
uşaklarında parasını vermeden getti.”
Arap
Hasan müdahale ediyor.
“Gazması
küreği burda kaldı ya.”
“Gazma
kürek neye yarar?”
Galiba
teyzem biraz sıkılıyor.
“De hadi
gedin, beni söyletmeyin.”
“Tamam
gidelim” diye kalkıyorum. Bu defa teyzem gülüyor.
“Bizi
televizyona verecen mi?”
“Verim
mi?”
Gülüşüyoruz.
Teyzemle
vedalaşıtıktan sonra 15-20 metre uzaklıktaki iki katlı bir eve gidiyoruz. “Ev
iki katlı “ dedimse sakın aklınıza bahçe içinde villa tipi bir ev gelmesin.
Evin birinci katı ahır olarak kullanılıyor. Yani altta hayvanlar, üste insanlar
kalıyor.
Çıktığımız ikinci
katın ön tarafı teras olarak düzenlenmiş… Terasta bir sandalye ve sandalyede
oturan yaşlı bir amca… Selam verip yaklaşıyoruz yanına. Amcamın yüzü gözü yara
içinde. İnsan bakınca yüreği “cız” ediyor. Soruyorum,
“Ne oldu
amcam yüzüne?”
“Düştüm
valla!” diyor. Sonra ilave ediyor. “Yaşlılık kötü şey, kapıya konulacak değil.
Abdesthaneye giderken düştüm.”
Az
ileride yeni yaptırılan tuvalaeti gösteriyor.
“Sağolsun
oğlan geldi. Yeni tuvalet yaptırıyor.”
Amcamla
tanışıyoruz. Hal hatır soruyorum. Aile büyüklerimden bazılarını tanıdığını
öğreniyorum. Bana akrabalarımı soruyor. Yakınlarımın bir çoğunu tanıdığını
söylüyor. Amcamı keyifsiz görüyorum. Fazla konuşmak istemiyorum.
Kapıda
bir kız beliriyor. Bizelere “Hoşgeldiniz” diyor. Ona okuyup okumadığını
soruyorum. ÖSS sınavlarına girdiğini
girdiğini söylüyor. Oysa ben onu ilköğretim öğrencisi sanmıştım. Benden kocaman
bir aferin alıyor. Bize ayran ikram ediyor. Sonra içeri gidip elinde bir
kitapla geri dönüyor. Kitabı görünce gülümsüyorum. Çünkü getirdiği kitap benim
“Siyaha Çaldı Düşlerim” adlı kitabım.
“Ben
sizin kitabınızı okudum” diyor kız.
Ne yalan
söyleyim bir dağ başında, hiç tahmin etmediğim bir yerde kitabımın okunmuş
olması beni mutlu ediyor.
İkindi
vakti oluyor. Zaman daralıyor. Fazla vakit kaybetmek istemiyoruz. Ayrılıyoruz o
evden de.
Arap
Hasan’ın evine doğru yaklaştığımızda Ulviye Hanımla Hatice’nin koyun ve
keçileri otlattıklarını görüyoruz. Tarlada yeşil duran otlardan kopartıyorlar.
-Ne
yapıyorsunuz? diye sesleniyorum.
-Sakız
yapıyoruz Hocam, diyor Ulviye Hanım. Tam haberlik bu sakızlar diye de ilave
ediyor.
Ayak
üstü biraz konuştuktan sonra gitmmiz gerektiğini hatırlatıyorum.
Hatice;
-Çorba
içmeden asla diyor. Acele ile yanımızdan
ayrılıyor. Eve doğru hızlı adımlarla ilerliyor.
Biraz
oyalandıktan sonra bizde eve yürüyoruz. Ulviye Hanım eşi ile beraber yürürken
ben de Arap Hasanla birlikte yürüyorum. Arap Hasan, “Hocam” diye söze başlıyor.
-Hocam,
benim hanım çok kötü günler geçirdi. Biz bir evladımızı kaybettik. Diğer oğlum
kardeşinin acısına dayanamadı kafayı yedi. O oğlum şimdi ikinci hayatı yaşıyor.
O da ölür diye korkmuştuk. Allah onu tekrar bize bağışladım. ŞükürAllah’a şimdi
çok iyi. Hayatımız hep çile ile yoğruldu. Benim heybem biraz soğan telizi gibi,
kafam birşeye basmıyor. Zaten hastayım. Prostatım var. Birazda tembelim. Hanım
benden kaç yaş küçük olmasına rağmen zavallı koca karıya döndü. Evimizin direği
o oldı. Evladımız ölünce o ağıtlarla yaşamaya başladı. Şimdi her şeye ağıtlar
söylüyor. İçinin yangınını ağıtlarla gideriyor.
Senden
bir isteğimiz olacak ama yanlış anlama…
-Yok
anlamam, diyorum.
-Bizim
köydeki evi gördün mü?
-Uzaktan
gördüm.
-Bizim
ev köyün biraz dışarısında, evimizin yolu yok. Mıktara dedik oralı olmadı. Bana
bir arkadaş dedi ki, orman işletmesinde bir adamınız varsa oraya yol yapılır.
-Orman
işletmesi ne karışıyormuş yola?
-Bizim
eve yol gitmesi için ormanlık araziden geçmesi gerekiyor. Yol geçerse birkaç
tane ağacın kesilmesi gerekiyor. Kime sorduysak orman işletmesinden izin
almanız gerkiyor dedi.
-Konuyu
Kaymakam Bey’e taşıdınız mı?
-Mıktar
söylemiş. O da ben dozer veririm. Orman müsaade ederse demiş.
-Kaç
yıldır o evde otoruyorsunuz?
-25 yıl
oldu belki.
-Orada
sizin evden başka ev var mı?
-Biz
orada üç komşuyuz.
-Eviniz
yanarsa ne yaparsınız?
Arap
Hasan susuyor. Aklıma o kadar soru takılıyor ki… dilimin ucuna gelen ve bir
türlü söylemek istemediğim o kadar kelime beynimi işgal ediyor ki, sadece
“hangi çağdayız” diye kendimi sorguluyorum.
Bir
yanda iki gün önce yaptırılmış parke taşlar sökülüyor, diğer bir yerde israf
hat safhada… ve diğer bir yerde evine cılga yollardan ulaşmak için çaba sarf
eden insanlar. Sadece dudaklarımdan şu cümle döklüyor: “İnsanı yaşat ki devlet
yaşasın.” Tabi duyan olursa…
Eve yaklaştığımızda inceden bir yağmur
tutturuyor. Adımlarımızı
sıklaştırıyoruz. Kapının önüne vardığımızda yağmur sağanağa dönüşüyor.
Islanmamak için kendimizi içeriye atıyoruz.
Ev
sahibimiz Hatice tarhana çorbasını çoktan pişirmiş. Yer sofrasını sermiş bile.
Hemen oturuyoruz yer sofrasına… birer tahta kaşık uzatıyorlar. Çorbalar ayrı
tabaklara konulmuş. İtiraz ediyorum.
-Hatice
Bacı biz olmasaydık bu çorbayı nasıl içerdiniz, diyorum.
-Ortaya
büyük bir tepsi koyardık. Hep birlikte o tabağa kaşık sallardık.
-Neden
öyle yapmadınız?
-İşte
yaptım, diyor Hatice Bacı. Sofranın ortasına büyük bir tepsi yerleştiriyor. Ulviye Hanım ve ben tahta
kaşıkla diğerleri krom kaşıklarla tarhana çorbasından içiyoruz. Yemekten sonra
Hatice Bacı,
-Hocam,
diyor. Bizde bir adet daha var. Herkes çorba içtiği kaşığı cebine koyacak ve
evine götürecek.
-Deme
ya, gerçek mi?
-Evet,
diyor Hatice.
Ulviye Hanım
kaşıkları alıyor.
Yeni
gelen misafirlere yerlerimizi bırakarar, geride ardıç ağaçlarının dibinde
yıldırım düşmesin diye dua eden insaları; susuz, elektiriksiz ve doğal
hallerinde bırakarak uzaklaşıyoruz.
Oy benim
memeketim! Oy benim memleketimin esmer buğdayları! Sizden kimsenin haberi var
mı acaba?
