ÖZÜR DİLERİZ DELİ KAYMAKAM

ÖZÜR DİLERİZ DELİ KAYMAKAM

Rahmetli Kemal Sunal’ın “Buzlar Çözülmeden” adlı filmini tahminim çok insan seyretmiştir. Filmi anlatıp ukalalık yapmak istemiyorum. Ama ola ki filmi seyretmeyenler olur. Kısaca değinelim…

Film, akıl hastanesinden firar eden iki kafadarın yolları kar nedeni ile kapalı bir ilçeye düşmesi ile başlar. İlçelerine kaymakam geleceğini bekleyen vatandaşların gelen akıl hastasını kaymakam sanmaları ile gelişiyor. Yolların kapalı olmasını şans sayan akıl hastası Kemal Sunal, buzlar çözülene kadar ilçenin kaymakamı oluyor. Sonrası malum... İlçede bir kaymakamın yapması gereken her şeyi yapıyor.

Benim yaşım yetişmedi. Ama 1940’lı yılları bilen her büyüğümden defalarca dinledim. Bizim ilçemize de Kadri Eroğan adında bir kaymakam gelmiş. Kaymakam Kadri Eroğan’ı her tanıyan saygıdeğer büyüğüm ondan bahsederken “Deli Kaymakam” derdi. Bizim Anadolu insanı aslında aklı eksik insana değil de iş yapan ve iş yaptırmayı bilen insana “deli” lakabını takmayı sever. Biz millet olarak delikanlı insana bayılırız. Deli dolu adamların yaptıklarını akıllı uslu insanlar çoğu zaman yapamazlar. Belki de bizde bir gelenektir. Sabah sekiz, akşam beş mesaisinin dışında bir şeyler üretmeye çalışan insanlara “deli” demek. “Çılgın Türkler” kitabının yazarı o farklılığı iyi tahlil ettiği için kitabı “yok” satanlar arasında yerini almaktadır.

1920’lerde yok olmuş bir devletin küllerinden, delidolu insanların çılgınca mücadelesinin neticesinde ancak Türkiye Cumhuriyeti devleti kurulabilirdi. Onu kuranlarda elbette “delikanlı” Çılgın Türklerdi. Kimse üzerine alınmasın ama galiba bizim her zaman delidolu yöneticilere ihtiyacımız olacaktır.

Geçenlerde Saimbeyli merkez caminin yanındaki parkta oturdum. Oturduğumuz o park ilçenin tek parkı. Aslında küçücük bir şey… Çevresi de plansız yapılanmalar neticesinde nefes alınamaz bir hale bürünmüş... Öyle olmasına rağmen ilçenin tek parkı olduğu için özellikle orta ve yaşlı yaş grubu insanların uğrak yerleri olma özelliğini her zaman korumaktadır. Sohbetimizde yaşlı insanlara o parkın yapılış hikâyesini sordum. Benim yıllardır öğrendiklerimden farklı olmayan hikâyeler anlattılar. Bende sizlerle paylaşmak istedim.

1939 yılında ilçemize genç bir kaymakam gelmiş. Adı Kadri Eroğan… Yaptığı çalışmalar sıra dışı olduğundan halk ona “Deli Kaymakam” demiş. Yaptığım araştırmalarda Deli Kaymakam Kadri Eroğan’ın valilik ve üç dönem milletvekilliği yaptığını görüyorum. Hayat çizgisinde hep riskleri göze aldığı, hep delilikler yaptığı için her görev yaptığı yerde iz bırakmayı başarmış bir yöneticidir.

İlçemiz o zamanlar daha 12 yıllık bir ilçeymiş. Yeni olması hasbiyle de elbette eksikler diz boyu… Sadece ilçe değil, devlette yeni olduğu için o zaman kaymakamların en lüks binek aracı bazen kır, bazen doru bir at… Yatırım yapmak için şimdiki iş makinelerinin yerine, kazma, kürek, balyoz en modern iş makineleri… Bizim deli kaymakam ilçeye bir park yapmaya karar vermiş. Yapacak yapmasına da bütçede kuruş yok. “Param yok, ne yapayım?” diyerek koltuğunda oturmak yerine ilçenin ileri gelenlerinden Bayram Saraç’ı (Kel Bayram’ı) ikna etmiş ve park yerini hibe olarak almış. Önce ilçenin kahvehanelerini gezerek eli kazma, kürek tutan bütün gençleri park yerine toplamış. Önce kendisi kazmaya sarılmış ve park yerini düzlemeye başlamışlar. Asker sevkiyatına köylerden gelen gençler, askerlik şubesine uğramadan önce mutlaka bir gün park çalışmasına katılmışlar. Köyleri gezmiş… Muhtarlarla görüşerek dağlardan çam ve katran fidanlarını söktürerek atlarla eşeklerle ilçeye getirmişler. Getirdikleri fidanlar itina ile parka dikmişler.

 Elbette bu yapılanlar kolay olmamış. Derler ki, kaymakam çalıştırdığı işçilerin karnını doyurmak için kendi maaşından helva, ekmek alarak işçilere yemek vermiş. Sonuçta 1940 yılında hâlâ ilçenin tek parkı olma özelliğini koruyan ve adı bile olmayan merkez caminin yanındaki parkı yaptırmış.  Şimdi o parkta yaşlı ve orta yaşlı insanlar oturur, cami cemaati namaz vaktini bekler. 

İşte 1940 yılında deli kaymamın yaptırdığı bu parkta birkaç yıldır 71 yıllık o güzelim katran ve çam ağaçları kurumaya başladı. Birkaç yıl önce kuruyan katran ağaçlarının ölüm sebebi bile araştırılmadı. “Bundan güzel tomruk” olur anlayışı ile kerestesinden faydalanıldı. Birkaç gün önce şöyle bir baktım da iki güzel çam ağacı da aynen katran ağaçları gibi kurumuşlar. Hep birlikte ah! Vah! Etmeye devam ediyoruz. Sırada diğer ağaçlar kurumak için nöbet beklerken biz şöyle ellerimizi başımızın arasına alıp ilçenin tek parkı olan, bu parkı yaptıran deli kaymakam Kadri Eroğan’ın adını bu parka vermeyi bile düşünmemişiz.

Albay Ali ziyaretime geldiğinde bana “telli kavak” diye bir şiir okumuştu. Bende o şiiri buldum okudum. Biraz da içim burkuldu. Galiba şair yanım hüzün şiirleri yazdı. Ha telli kavak, ha sahipsiz çam ağaçları… Dikenlerin mekânı cennet olsun.

Sana gelince deli kaymakam, sen yapman gerekeni yapmışsın… Biz, senin diktiğin fidanları tomruk niyetine kestiğimiz gün kendimizi çok iş yapmış sayarız.

Sizden özür dileriz deli kaymakam... Bir türlü ahde vefayı öğrenemedik. Biz yaşatmayı bilmeyiz. Ölen ölür kalan sağlar bizimdir.

 Özür dileriz Deli Kaymakam. Özür dileriz