ANLAYAN ANLADI, YA DA HAVADA BULUT VAR.

ANLAYAN ANLADI, YA DA HAVADA BULUT VAR.

Türk tiyatrosunun önemli simalarından Nejat Uygur’u bilirsiniz. Bana göre Türk tiyatrosunun ustalarındandır. Anadolu kültürünü de çok iyi bilir. Oyunlarında sık sık kullandığı bir söz var. “Anlayan anladı”. Bu sözü öyle ince ayarla kullanır ki, düşünmemek, düşünüp de gülmemek elde değil.

“Kadın ölüyor, kadın” başlıklı yazımı yazdıktan sonra içimde ince bir sızı oluştu. Bir inat uğruna nelerin feda edildiğini düşündüm. Uykularım kaçtı. Olur ya, yanlış bir kurgu devletleri bile yıkar. Yer yarılır, denizler susuz kalır. Yazarın yazacağı yanlış bir cümle yazarlık hayatına mal olur. Bir televizyon programında bir sunucu hatırlıyorum. Mesleğinin zirvesindeyken bir yanlış cümle kullandı. Ondan sonra o başarılı sunucuyu karşımızda bir daha göremedik.

Birden aklıma Ankara savaşı geldi. Savaşlar içinde, benim üzerimde en büyük etkiyi yapan Ankara Savaşıdır. Bana göre; Türk tarihinin en acı günü 20 Temmuz 1402 dir. Timur İmparatorluğunun Kudretli Başbuğu Timur Lenk ile Osmanlı İmparatorluğunun müstesna Sultanı Yıldırım Beyazd’ın savaşmalarıdır. Bu iki kudretli devlet adamının ortak bir özellikleri vardır. İkisi de bedenen sakattır. Timur Lenk yani aksak Timur veya Topal Timur, Yıldırım Beyazıd’in de bir gözü kördür. Ancak, hızlı hareket etmesi “Kör” lakabını almasına engel olmuştur.

Yine tarihimizde bir Topal Osman vardır. Ona ne hikâyeler yazılmıştır.

 Köse Kadı ayrı bir dehadır.

İnce Memet romanı bir devrin en çok satan kitaplarındandır.

Ömer Seyfettin’in Çiroz Ahmet’i başlı başına bir kitaptır.

Yakın tarihimizde Bülent Ecevit’e halk ne zaman “Karaoğlan” dedi yıldızı parladı. Süleyman Demirel için de aynı şeyi söyleyebiliriz. Ne zaman ki, Çoban Sülo oldu. Tut tuta bilirsen.

Karacoğlan’ın asıl adını kimse bilmez.

Oğuz Türkleri yeni doğan çocuğa ad koymazdı. Çocuklar, yapmış oldukları maharetlere göre isim alırlardı. Dede Korkut hikâyelerinde bolca örneğini görürüz.

Halk kültürü öyle bir şeydir ki, matematik hesabıyla hiç örtüşmez. Eksi gibi gördüklerinizin birçoğu artıdır. Önemli olan sizin hangi pencereden baktığınızdır. Sakatlar bir araya gelirler “Biz sakatız. “der. Tabela asarlar. Sakatlar derneği gibi. Körler derneği gibi. Bunları söylediğinizde hangi körün, hangi topalın veya hangi sakatın yüreğinin orta yerine bir tokat vurmuş olursunuz bilmiyorum.

Her sabah kapıdan ilk çıktığımda Çot Halil’i görürüm. Belden aşağısı tutmaz. Ama hayat doludur. Kahvenin önüne toplanan onca insana laf yetiştirmekle meşguldür.

Ya Seyit. Elleri bileklerinden, bacakları dizden aşağı yoktur. Bir ay önceydi. Onunla oturduk, sohbet ediyorduk. Sigara tabakasını çıkardı. Sağlam elliden daha maharetli bir şekilde bir sigarayı dudaklarının arasına yerleştiriverdi. Bizlere de ikram etti. Ben kullanmadığım için almadım. Yanımdaki elleri sağlam arkadaşım aldı. Tam dudaklarına götürürken sigara yere düştü. Sigara ıslandı, içilemeyecek hale geldi. Seyit acı acı güldü. “Kim sağlam” diye. Spastik özürlü Halloşu anlatmak isterdim. Sayfa doldu. Kısmetten çıkmasın. Aklıma bir Temel fıkrası geldi. Onunla noktalayalım.

Temelle Dursun’un arası açılmış. Temel içten içe nasıl etsem de bu Dursun’u dövsem dermiş. Birlikte bir gün yola gidiyorlarmış. Issız bir yere varmışlar. Dursun; laf olsun diye,” bu gün hava bulutlu” demiş. Temel “bu fırsattır” der. Dursun’a tekme tokat girer. Bir taraftan da “sen bana ördek” dedin diye bağırır. Dursun ne olduğunu anlamadan bir ton sopa yer. Temel yorulup oturduktan sonra, Dursun, dayanamaz sorar;

 “Ya hu Temel! Sen beni niye dövdün?”

 Temel derki,

 “Sen bana ördek dedin”

Dursun,

“Ya hu nasıl dedim?”

Temel,

“Sen hava bulutlu demedin mi?”

 Dursun;

”Dedim.”

“Öyle ise dinle!

“ Buluttan sonra ne olur?

“Yağmur yağar.”

“ Yağmur ne olur?”

“ Göl olur.”

“ Gölde ne yüzer?”

“ Ördek yüzer.”

“ İşte sen bana ördek dedin”

Olur mu olur. Sağlık olsun!

Nejat Uygur kulaklarıma bir şey fısıldar gibi.

Anlayan anladı. Fazla söze gerek var mı?